࿑ ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ཉེར་མཁོའི་ཤེས་བྱ།

 

༄༅༎   མཁས་མཆོག་མི་ཕམ་གྱིས།   ཞྭ་ནི་མི་ཆེ་ཆར་མི་ཁོག །རྐང་ནི་མི་རིང་ཆུ་མི་འབོག  །ལྟོ་བ་མི་ཆེ་མུ་གེ་མེད། །ཉེས་ནི་མ་བྱས་མིག་མ་བཅར། །ཡིག་འབྲུ་ཚོ་ན་བཤའ་མི་དགོས། ༼ལྷམ་ནི་རང་རང་ལུས་ཀྱི་ཚད།༽།ཁྱིམ་མཚེས་དག་ལ་གནོད་མ་བྱེད།  ཅེས་གསུང་པ་ལྟར་ཐོག་མར་ཡི་གེ་འབྲི་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་རྐང་དྲུག་མ་ཁུང་དུ་ཆུད་པ་གལ་ཆེའོ། 

 ༈   སྤྱིར་དབུ་ཅན་དབུ་མེད་གཉིས། ཧཱུྃ་དང་། བྷྲཱུྃ་གཉིས་འབྲི་ན་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་གནས་ཚད་ཧ་ལམ་རྟོགས་ཐུབ། དེ་ཡང་དབུ་ཅན་ལ་མཚོན་ན། ཧཱུྃ་རབ་སྒོམ་ཆེན་བཞུགས་འདྲའམ་པོ་ཏི་བརྩེགས་འདྲ། །ཧཱུྃ་འབྲིང་མི་རྒན་ལངས་འདྲ། །ཧཱུྃ་ཐ་མ་ཁྱི་རྒན་རྐུབ་ཚུགས་སུ་བསྡད་འདྲ། ཞེས་དང་།  དབུ་མེད་ལ། བྷྲཱུྃ་མཆོག་རྒྱན་དགུས་སྤྲས་འདྲ། །བྷྲཱུྃ་འབྲིང་སྤྲང་པོ་ལང་འདྲ། །བྷྲཱུྃ་ཐ་མ་བཙོག་པ་བཏང་འདྲ། ཞེས་ཡིག་གཟུགས་འདི་གཉིས་འབྲི་དཀའ་བ་དང་། གལ་ཏེ་བྲིས་ཚུགས་ལེགས་ན་མཇེ༹ས་རྩལ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའོ༎
 

༈   མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས། ཡི་གེ་དག་སྙོམས་མཇེ༹ས་གསུམ་ལས། །མ་དག་སྐྱེས་བུ་སྙིང་མེད་འདྲ། །མི་སྙོམས་རྐང་ལག་འཁྱོར་བ་འདྲ། །མི་མཇེ༹ས་གོས་ངན་གྱོན་པ་འདྲ། །དག་སྙོམས་མཇེ༹ས་གསུམ་ཆ་གང་ཡང་། །མི་ལྡན་ལམ་ཁར་བོར་བ་ཡི། །གོས་ཧྲུལ་ངན་པ་སྐྱུག་བྲོ་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་སྔ་མ་སྔ་མ་གཙོ། །གསུམ་ཀ་འཇོ༹མས་ན་བཞིན་མཇེ༹ས་པའི། །དཔའ་བོ་ཟ་འོག་གོས་ཀྱིས་བཀླུབས། །ལུས་དང་ཡན་ལག་ལྟ་ན་སྡུག །ཚོགས་པའི་ཁྲོམ་དུ་འགྲིམས་པ་འདྲ། །ཡི་གེ་སྦྱོང་འདོད་ཐོག་མ་རུ། །འདི་འདྲའི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་ལ་དཀྲི། ཞེས་གསུངས་པ་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།
༈   འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་གྱིས།  སྣག་ཤོག་སྨྱུ་གུ་མ་གཟབ་པར། །ཡི་གེ་གཟབ་འདོད་ཡིག་མཁན་འཁྲུལ། ཞེས་པ་ལྟར་ཐོག་མར་ཉེར་ཆས་ལ་གཟབ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།
    བོད་སྣག་གི་རྒྱུ།  སྒྲོན་ཤིང་ངམ། གྲོ་གའི་ཤུན་པ་སྐམ་པོ་མེར་སྦར་བའི་དྲེག་པའམ། མར་མེའི་མེ་ཏོག གཞན་ཡང་གཏེར་ཁ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་ལ། སྤྱིན་ཁུ་དང་། དབང་ལག་ཁུ་བ། སྐྱེར་ཁུ་དང་ཀ་ར་སོགས་ཀྱིས་ཁ་མདོག་བསྒྱུར་བ་དང་། མདོག་སྣུམ་པ། ཆུ་ཡིས་མི་དགྲ་བའི་ཕན་ནུས་སོགས་ལྡན།  མཚལ་གྱི་དམ་རྩི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟ་རྒོད་མའི་སྤྲི་གསར་དང་།  ཨ་རག་དཀར་པོ།  ཀ་ར་སོགས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་བྱེད་དགོས།།
༢    བོད་ཤོག་ནི།  ཅུང་ཟད་མཐུག་ལ་རྩུབ་ཆེ་བས་དང་ཐོག་འབྲས་ཁུ་དྭངས་མའི་ནང་དུ་སྦངས་བ་དང་། དེ་ནས་སྐམ་རློན་རན་པར་བྱུང་རྗེས་གཟི་དང་། དུང་དཀར་སོགས་ཀྱིས་བརྡར་ཏེ་མཉེན་འཇམ་ལྡན་པ་ཞིག་བཟོས་རྗེས་གཞི་ནས་བཀོལ་ཆོག་པ་ཡིན། སྔ་རབས་ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང་། ལོ་མ་སོགས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྲོལ་ཡོད། དེ་དག་ནི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་ཚེ་ཐུབ༎
༣   སྨྱུ་གུ་བཟོ་ན། རྒྱུ་གཙོ་བོ་སྨྱུག་མ། ད་དུང་གཞོག་གྲི བརྡར་རྡོ། གཏུབ་ཤིང་བཅས་འཇོ༹མས་དགོས། ཇི་སྐད་དུ། སྨྱུག་གུ་བཞོགས་པའི་གནད་ཀ་ནི། །ཁམས་རྗི༹ང་ཡུལ་ཁ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །རྩེ་མོར་ཕྱེད་གཉིས་གཞལ་བའི་ཕྱིར། །སུམ་གཉིས་རྗི༹ང་ལ་སུམ་གཅིག་མཆུ། ཞེས་པ་ལྟར་ཡུར་བ་འདྲ་བ། སྨྱུག་རྒྱབ་ནས་བལྟས་ན་གཡས་གཡོན་གྱི་ཆ་གཉིས་ཆེ་ཆུང་མཉམ་པ། རྗི༹ང་ཆུ་ཧ་ཅང་མི་རིང་མི་ཐུང་མི་སྲབ་ཚད་ཐིག་པ་གཅེས། ཡི་གེའི་འབྲུ་ཁོག་ཆེ་ཆུང་ཡང་སྨྱུག་ཁམས་ཆེ་ཆུང་ལ་རག་ལས། ཇི་སྐད་དུ། ཚེག་བྲིས་འབྲི་ན་མཉམ་པར་བཅད། །ཟླུམ་བྲིས་འབྲི་ན་གཉིས་ཆོད་བྱ། །སྨྱུག་ཁམས་ཆིག་ཆོད་བྱས་གྱུར་ན། །ཡི་གེ་ལེགས་པའི་གནད་ཅིག་ཡོད། །སྨྱུག་ཁམས་གཉིས་ཆོད་བྱས་གྱུར་ན། །སྨྱུག་ཁ་སྲ་བའི་གནད་ཅིག་ཡོད། །སུམ་ལྡན་ལྔ་འཇོ༹མས་ཞེས་པའི་དོན། །སྨྱུག་གུའི་མཆུ་ལ་མཁས་གྱུར་ན། །ཡི་གེ་འབྲི་ལ་མཁས་པར་བཤད། ཅེས་པ་ལྟར་ཐོག་མར་སྨྱུག་གུའི་ཤེས་བྱ་ལ་སྦྱང་དགོས། དཔེར་ན། ལཉྩ་དང་ཝརྟུ་གཉིས་ལ་སྨྱུག་ཁམས་གཡས་སུ་གསེག་ཆེན་བྱ། དབུ་མེད་ལ་གསེག་ཆུང་དང་། དབུ་ཅན་ལ་གཡོན་ངོས་སུ་གསེག་ཆུང་བྱ། ཧོར་ཡིག་ལ་གསེག་མེད་སོགས་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ༎
༈    སྨྱུག་མ།   རྒྱ་སྨྱུག་དང་། རོང་སྨྱུག། ལྷོ་སྨྱུག་སོགས་སྟོན་རྒྱབ་བམ། དགུན་དུས་སུ་སྐམ་ཐག་ཆོད་རྗེས་ཀྱི་སྨྱུག་མ་ཡུན་རིང་དུད་ཁར་བཏགས་ཏེ། རབ་ཤ་བའི་རྐང་དང་། འབྲིང་ར་ཡི་རྐང་མར། ཡང་ན་མར་ནག་བྱུག་སྟེ་བྱེ་མ་ཚ་བོའམ། ཡོས་ཚ་བོའི་ནང་རན་པར་བཅུག་སྟེ་འཇམ་ཕྱིས་བྱས་ན་རླན་བཤེར་གྱིས་མི་གོས་ཤིང་སྲ་མཁྲེགས་ཆེ། རིང་ཚད་མཐོ་གང་ལས་མི་ཐུང་བ་ཡུ་བའི་རྩེ་མོ་རྣོ་མི་རུང་། གང་ལགས་ཞེ་ན། བྲིས་པ་ཕལ་གྱིས་སྨྱུག་གུ་རྣ་ལྟག་ཏུ་འགེལ་བས་རང་གི་མིག་ལ་སྐྱོན་ཤོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་། འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་མཚོན་པས་ཡུ་བ་རྣོ་དགོས་ཟེར། འོན་ཀྱང་བྲིས་པ་ཞ་རར་གྱུར་ན་དགེ་མཚན་མེད་དོ་སྙམ་མོ༎
༈   སྨྱུག་ཤུབས་ལྕགས་ཚག་ལ་གསེར་རྩི་བཏང་བའམ། ཟངས།  རག། ཤིང་སོགས་ཀྱིས་བཟོ་སྲོལ་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་སྨྱུག་གུ་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས༎
༈   སྣག་བུམ་རྒྱུ།   གསེར། དངུལ། ཟངས། རག ལི། འཁར་བ། ལྕགས་སོགས་ལས་གྲུབ་པ། དབྱིབས་ཆུ་སྐྱེས་བུམ་པ་དང་འདྲ་ཞིང་། མགྲིན་པ་ཐུང་བ། ལྟོ་ལྡིར་བས་སྦུབ་ཀྱང་ཕྱི་རུ་མི་འཕོ་བ་དགོས། ནང་གི་ཞབས་འཁོར་དུ་ཞ་ཉེ་བླུག་ན་སྤམ་ལྗིད་ཆེ་ལ་སྣག་མི་རུལ་བའི་གནད་ཀ་ཡོད༎ མི་རྣམ་ནས་ཟིན་བྲིས་བགྱིས།

 

 

Some Essential Knowledge for Writing Script

 

 

    The Great Scholar Mipham said:

 

“No big hat, there is no rain to block.

 

No long legs, there is no river to cross.

 

Size up the shoes, as per one’s body.

 

No giant belly, there is no famine.

 

No blind eyes, there have been no crime committed.

 

No need to slaughter if the letter is fat.

 

Do not trouble the neighbors.”

 

  First and foremost, it is important to have a firm comprehension of the six pith instructions, as thus stated above, on how to write scripts.

 

   In general there are two different scripts, ücan and üme. How beautifully these scripts have been written can be determined fairly well by looking at hum (ཧཱུྃ) and bhr’um (བྷྲཱུྃ).

 

    For instance, upon writing hum (ཧུྃ) in ücan, the best hum looks like a master sitting in meditation or a stack of volumes, the intermediate hum looks like a standing old man, and the worst hum looks like an old dog sitting on its ass.

 

    Upon writing bhr’um in üme, the best bhr’um looks as if adorned with nine ornaments, the intermediate bhr’um looks like a standing beggar, and the worst bbr’um as if discharging excrement.  

 

    As thus described, though difficult to write, these scripts look very beautiful and artistic when written properly.

 

 The great scholar Tseten Zhabdung said:

 

“A script ought to be accurate, balanced, and beautiful.

 

An inaccurate script is like a man with no heart.

 

An unbalanced script is like a man with crippled limbs.

 

An ugly script is like a poorly dressed man.

 

Lacking one among the factors of accuracy, balance, and beauty

 

Makes it look digusting, like a tattered dress tossed out in the street.

 

Of the three factors, the former is more important than the latter two.

 

If the three factors are in place, the script looks like a hero

 

  dressed in silk flaunting his attractive body and limbs

 

While walking through a gathering.

 

He who wishes to practice writing script

 

Should begin the journey by following these methods.”

 

     To begin with, it is important to have the right tools for writing, as Jamgon Kongtrul said: “Without having good paper, ink and pen, one who wishes to write well is confused.”

 

    1. The ingredient for making Tibetan ink is the soot on dry cedar wood or birch bark after it has been burned, or the flower of soot from a butter lamp. In addition, various minerals are incorporated, including liquid glue, the liquid of fragrant orchid, the liquid of barberry, sugar and so forth. These ingredients transform the tone of the ink color, and give it a deep color and water resistance.

 

2. Tibetan papers tend to be a bit thick and quite crude. Therefore, it is necessary to make them smooth by soaking them in clear rice soup and rubbing them with sea shells and other materials. Only then the papers become usable. In the past, there was a tradition of using tree bark, leaves, and other materials as paper that could last many hundreds of years.

 

3. In order to make a pen, the main material is a stick of bamboo. In addition to that, a sharp knife, a whetstone, and a chopping board are also required.

 

Pen

It is said:

 

“The key factors in carving a pen are three:

 

The nib, the pond, and the canal.

 

To measure the two tines of the nib,

 

Make the pond two thirds and the nib one third.”

 

    As thus said, the slit of the pen is like a canal. When seen from the back of the pen, the left and right tines of the nib are the same size. It is a crucial factor that the pond is neither too long nor too short, and is even in width.  

 

    The size of the script is determined by the size of the nib, and it is said:

 

“To write a square script, cut the nib once.

 

To write a round script, cut the nib twice.

 

Cutting once has the advantage of beautiful writing.

 

Cutting twice has the advantage of hardening the nib.

 

One becomes an expert pen maker when the three key factors

 

   are combined with the two ways of cutting. 

 

One becomes an expert calligrapher

 

   when one becomes an expert nib maker.”

 

    As thus said, first of all it is important to be knowledgeable about the pen.

 

 For example, in order write lañja and wartu, the nib should be cut at a long angle going from left to right, and to write üme, the same at a shorter angle. To write ücan, cut the nib at a short angle from right to left, and for writing Mongolian script, the nib should be cut straight across.

 

Bamboo

 

    The bamboo can be from the regions of China, Rong, or Lhokha. After the stick becomes perfectly dry, tie it to the top of a chimney for a long time. After that, the best is to apply some deer marrow; otherwise, apply the marrow of goat or some mustard seed oil and put it in some hot sand or hot roasted barley for sufficient time. Then clean it with a smooth cloth. This hardens the bamboo and makes it waterproof. The length of the pen should not be less than one finger span, and the end of the pen should not be sharply pointed. This is because most calligraphers tend to put the pen above their ear, and there are many stories of injuring their eyes in doing so. Some people say that the end of the pen should be sharp to symbolize wisdom. However, if it can make the writer blind, there is no point in it.

 

 Pen Case  

 

    The traditional pen case is variously made of gold-plated iron mesh, bronze, copper, or other metals. In any case, the case should be good enough to keep the pen safe.

 

Inkpot

 

    The inkpot can be made of gold, silver, bronze, copper, bell-metal, iron or other materials. The typical shape is like a flower vase, with a short neck and round belly, which protects the ink from spilling even when the pot falls over. Adding some lead to the bottom part of the pot makes it look exquisite and helps keep the ink from spoiling.

 

                                                                                                                                                               Written by Minam